دفتر صد برگ

فرهنگی - هنری

یاداشتی کوتاه بر فیلم شیرین: مجموعه ای بی نظیر

  این یاداشت در زمان اکران عمومی فیلم "شیرین" نوشته شده و حال بی هیچ بهانه ای در این وبلاگ قرار می گیرد.

  شیرین مجموعه ای بی نظیر از استثنا ها در سینما است. گرد هم آمدن این تعداد بازیگر آن هم فقط بازیگران خانم و استفاده ی بی سابقه کیارستمی از بازیگران حرفه ای، اولین نکته ای است که به چشم می خورد.

  "شیرین" از لحاظ بازیگری نیز همتا ندارد . و آن ایجاد محدودیت برای بازیگرانش است، چرا که هیچ یک از آنها نه می توانند حرف بزنند، تکان بخورند، و یا راه بروند. حرکت آنها حداکثر محدود به تکان دادن دست و یا سر می باشد. بازیگر باید تنها با استفاده از چهره ی خود نقش را ایفا کرده، حس خود را منتقل کند. آن هم در تاریکی سالن سینما که گاه باعث می شود چره بازیگر هم به خوبی دیده نشود.

  اگر بپذیریم که بازیگران "شیرین" در حال تماشای فیلمی-هر چند خیالی- از داستان خسرو وشیرین بر پرده سینما هستند، پس ما در حال تماشای یکی از بی نظیر ترین "فیلم در فیلم های" تاریخ سینما هستیم. از سویی واکنش بازیگران حاضر در فیلم کیارستمی را نسبت به فیلم روی پرده شاهدیم، از سویی دیگر فیلم خسرو وشیرین بر پرده سینما در حال نمایش است و ما باید با توجه به صدای بازیگران آن فیلم-در واقع همان صدای خارج از کادر که در فیلم های کیارستمی سابقه دارد و این بار در تمام طول فیلم موجود است-، افکت های صوتی، بازتاب نور از پرده نمایش، واکنش چهره بازیگران فیلم کیارستمی، و در نهایت به کمک قوه تخیل خود، فیلم خسرو و شیرین را هم ببینیم. در واقع این نوعی فاصله گذاری هم هست. اما یک فاصله گذاری استثنایی، چرا که فیلمساز نمایش درام را کاملا حذف کرده، به جای آن با تغییر زاویه ی دوربین، واکنش ناظران این درام را نشان می دهد.

فیلم شیرین میدان مناسبی برای مقایسه بازی بازیگرانش با یکدیگر و قضاوت درباره کار آنها است. به ویژه وقتی که بدانیم کیارستمی زمان برابری را به آنها اختصاص داده و از آنان خواسته که به موضوع مورد دلخواه (مثلا زندگی خود) فکر کنند و بازیگران در نحوه ی اجرای نقش آزاد بوده اند. در حقیقت تمام بازیگران این فیلم در حال بازی یک نقش واحد هستند. از این نظر شرایط عادلانه ای ایجاد شده که می توان بازی آنها را با یکدیگر مقایسه کرد.

  فیلم شیرین همان طور که کیارستمی خود معتقد است فقط یک بار در تاریخ سینما اتفاق افتاده و دیگر قابل تکرار نیست.

  بعد از تحریر: نمایش فیلم هم کاملا استثنایی است، فیلم چهار سال بعد از ساخت در فصل زمستان و به صورت تک سانس اکران شد.

  
نویسنده : بهزاد هندی ; ساعت ٢:۳٦ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳٩۳/٦/۳۱

شهر موش ها

 مدت ها بود که برای ایجاد وبلاگ، به دنبال بهانه ای می گشتم. جشنواره فیلم فجر ، نوروز، نمایشگاه کتاب وچند مناسبت دیگر گذشتند. اما الان بهانه و همچنین وقت کافی فراهم شد.

 

 بعضی از فیلم ها به پدیده تبدیل می شوند و بعضی از پدیده ها ماندگار هستند.شهر موش ها در زمان خود پدیده بود. اینکه نسخه دوم فیلمی بعد از 30 سال بتواند انبوه تماشاگران کوچک و بزرگ را به سالن نمایش بکشاند، ماندگاری این پدیده را نشان می دهد.  اما در این میان  به چند دلیل برخی تماشاگران دلسرد از سالن نمایش بیرون می آیند.

 تکلیف فیلم از  نظر طیف  مخاطب با خود  روشن نیست.مرضیه برومند در مصاحبه ای در روزنامه همشهری گفته که این فیلم را برای کودکان دیروز نساخته بلکه هدف او کودکان امروز هستند. اگر  چنین است چرا  فیلم؛ شهر موش های 2 نام گرفته؟ آیا کودکان امروز "اسمشو نبر" را می شناسند؟ چرا در انتها "موشیرو میشونه" نشان داده می شود؟ اما اگر هدف کودک دیروز بوده، چرا روزگار میان سالی کپل، نارنجی و دیگران نشان داده و در همان فصل افتتاحیه به مرگ "آشپز باشی" اشاره می شود. فراموش نکنیم که کودک دیروز دوست دارد قهرمانان کودکی خود را مانند سابق ببینید. (یکی از رمز های موفقیت مجموعه برنامه های کلاه قرمزی همین اصل ساده است. با گذشت بیست سال کلاه قرمزی بزرگ نشده و هنوز کودک باقی مانده.)

 فیلم برای کودکان امروز هم جذابیت کافی را ندارد. فصل افتتاحیه طولانی است . فیلم در اواسط  خسته کننده می شود . آهنگ ها و ترانه های معدود فیلم شوق و شعفی در کودکان ایجاد نمی کنند. حتی در سالن اصلی سینما آزادی کودکان همراه با ترانه های فیلم دست نمی زدند. انگیزه "اسمشو نبر برای نابودی بچه گربه تا اواسط فیلم نامشخص است. در پایان هم بچه موش ها همراه با موش کور, گربه ها را با بنزین منفجر و نابود می کنند! (فراموش نکنیم که در نمونه های مشابه نیرو های پلید و اهریمنی نابود می شوند نه یک حیوان که بنا به ذات خود به دنبال موش هاست. و اتفاقا "اسمشو نبر" باید زنده می ماند تا همیشه بچه موش ها به یاد داشته باشند که ممکن است روزی مورد حمله او قرار گیرند و خوراک مناسبی یرای شهر موش های  احتمالی 3 فراهم می شد)

 با این وجود در زمانی که تولید فیلم برای کودکان نزدیک به صفر است. ساخت این فیلم و کشاندن خانواده ها به سینما خوشحال کننده است وفروش بالای آن هم به چرخه سینما و رونق آن کمک می کند.

 

  
نویسنده : بهزاد هندی ; ساعت ۱:٢٤ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱۳٩۳/٦/۱۸